BALERDI - Kuku Kantu Zu Beti Gertu

 

Egoerak kezkatzen nau, eta ez bakarrik eskalatzaileen bizitza arriskuan jartzeraino irits daitekeen jarrera prepotenteagatik, baizik eta badakidalako indefentsio-egoera honetan ezin dugula ezertxorik egin, zeren, kexatzen hasten bagara kalte egin baitiezaiguke: eskalatzean bezala, harri bloke ezegonkorrari indarrez heltzeak, eta hari trakzioa egiteak, muturrekoa ekar diezaguke. Bi hitzetan, salaketa egitea, eskalada debekatzea ekarri dezake.

Urrian 29ra arte, Nafarroako gobernuko ingurumen departamentuko arduradunek, ez dute eguneratu Kirol jarduerak aldi baterako mugatzen dituzten eskalada hormen zerrenda. Hau da, ohikoa baino 44 egun geroago. Etsipenez, hamarkadetan zehar Balerdiko haitzetan eskalatzen daramakigun eskalatzaileak, aldi baterako debekua kendu arte itxarotea beste aukerarik ez dugu izan. Eta hori ez da okerrena, eskalada-bide paregabe horietako asko oihuka eskatzen ari dira ekipamendu finkoa berritzea, duela urte asko bide hauek sortu zituztenean instalatu zuten material finkoa oso hondatuta baitago. Nafarroako Gobernuko Ingurumen Sailak horrelako lanak debekatzeak, beraien on-iritzia beharrezkoa da, arriskuan jartzen ditu bide hauek eskalatzen saiatzen diren eskalatzaileak. Susmo txarra daukat hautsak harrotzeak eskalada debekatzearen zaplaztekoa ekar dezakeela. Beraz, ezintasun handiz, dagoenarekin eutsi beharko dugu, ez da gutxi eta.

Azaroko itzal malenkoniatsuek goierriko ibar sakonak hartu dituzte, egunak grina handirik gabe erortzen doaz. Udazkena erdira iritsita, Balerdira joateko aukera dut, Iñaki Mendizabalek nire eskalada proposamenari baietz esan dio. 

Hego haizeak harro jotzen duen arren airea hotz dator Aralar mendilerroa zeharkatu ondoren, Malloen harresi itzela laino kapela batekin estalita dago. Estalki iluna, indarrez taupaka, ezkutu ikusezin batek oztopatu egiten du, mendi mazelan behera jendea bizi den haranerantz joatea saihestuz. Elementuen talka horrek gailur malkartsu horiei itxura helezinagoa ematen die.

Aldi berean, Azkarateko zeru makalean, tarteka eguzki ahul bat agertzen da. Hori ez da desmotibagarria zeru goibela menderatzen duten ehunka putreentzat. Aho zabalik begiratzen diegu irudimenezko zirkuluek marrazten dituzten moduari. Argi dago hegazti nekrofago hauei on egiten diela hain babes zorrotzak, laster elizako kanpandorrean egin beharko dute habia.

Motxilak arinak dira, ohikoak baino txikiagoak Balerdin eskalatzean. Soilik zinta espresak eta soka sinplea daramagu. Ez friend eta fisurerorik. Ez eramateagatik ez daramagu ezta krokisik. Duela hamahiru urte irekitako eta erreseinatu gabeko Mikeltxoren bide batera goaz. Oiartzuarrak buruz esan dizkit luzeen zailtasunak, material finkoz hornituta dagoela adieraziz. Eskuan izan ditut friend eta fisurero jokoa, eta motxilan gehitzeko tentazioa, furgonetako maletategian sartu ditut bueltan.

Malda handia izan arren, atsegina egiten zait. Bidezidorra zelai berdean gora doa, inguru maiestatetsua, eta, solasaldi alaia, analgesia bat dira nekerako. Horma azpiko baso itxiak ere ba du zerbait berezia, iluntasun horretara sartzen naizen bakoitzeko, harri bloke handi horiek zeharkatzen ditudanean, indar berezia sumatzen dut.

Zuhaitz hetereogenoen azpitik doan bidezidor lasaia galdu egiten da hartxingadian, guk ez dugu jarraitzen, basoaren ertzetik igotzen gara hormaren azpiraino. Ahuntzen apatxek eskalatzaileen bota astunek baino gehiago zapaldu duten bidexka nabarmen batetik jarraitzen dugu.

Arazorik gabe bide azpira iristen gara, lehenago ere izan naiz hemen. Behin, bakarrik eskalatzeko asmoz hurbildu nintzen, baina azkenean ez nintzen sartu. Bai ordea Ramontxoren bidean, ondoan dago, baina ezin izan nuen amaitu, asko borrokatu ondoren, behera egin nuen luze baten faltan.

Horma marroi oso bertikaleko helduleku txikiak hauts fin batez estalita daude. Ez naiz kexatzen, baina bai Iñakiri komentatzen diodala, ukimen natural, birjina honek, erakartzen nau. Erretxinak leundutako harriarena baino atseginagoa zait. Soka lehenengo txapatik pasatzean, lasaitu ederra hartzeaz gain, helburu bat bete dut, orain bigarrenaren bila noa, sekzioetan pentsatzeak asko laguntzen du horrelako eskaladetan. Bosgarren sekzioak ezustekoa ematen dit. Soka arrakala txiki batean zanpatutako fisurero batetik eta iltze batean igaro ondoren, zazpi bat metroko harri zati garbi bat datorkit hurrengo txaparaino. Esposizio hori onargarria izango litzateke neure burua babesteko aukerarik ez balego. Ez da horrela, purgatoriorako bidea bezain luzea iruditzen zaidan zati honetan, hiru lekuetan behintzat, neure burua babesteko aukerak ikusten ditut. Mikeltxoren belarriak gorrituko lituzkeen oihu batek kemena ematen dit eromen horretan zehar jarraitzeko. Trantze horretatik airoso aterata, eskalada tekniko zaileko zati bat besterik ez zait geratzen, ondo babestuta hau, bileraren segurtasuneraino. Bilera erlaitz luze batean dago. Bi bilerak, hobeto esanda. Leku honetan bi bidek egiten dute topo. Nik lehenengoan, hamabiko paraboltak dauzkanean, antolatzen dut bilera, erosoagoa iruditzen zait. Ez dakit zein bide den hau, ez dago erreseinatua, Balerdi kaosa da.

Iñakiren soka eusteko egokiagoa iruditzen zait nagoen leku hau. Jatorrizko bilera bidearen azpian dago, Iñaki eroriko balitz, nire gainera eroriko litzateke. Bilera irteerako eskalada pausoa gogorra da, eta, gainera, arrisku handia du erlaitzaren gainera jausteko. Luzera honen lehen asegurua metro batzuk gorago dago, aipatu dudan mugimendu konprometitua gainditu ondoren txapatzen da. Tarte delikatu honetan, ordea, friend on bat sartzeko aukera dago, eta jarriz gero, asko murrizten da erlaitzaren gainera erortzeko arriskua. Iñakik asko arriskatu zuen baldintza horietan aurrera egitean. 

Dagoeneko abisatuak geunden, ez gintuen ezustean harrapatuko, goruntz jarraitu zuen Iñakik jakitun akatsik egin gabe eskalatu beharko zuela. 

Friendak edukiz gero oso gustura jarriko zituzkeen gune batetik igaro ondoren, eskalada zaila eta teknikoa iristen da. Sekzio hau babesteko iltze pare bat daude, eta, non, aipatu ditudan zailtasun horiez gain, pasabideak ikustearen konplexutasuna gehituko nioke.

Sabai handi batek bidea mozten digu. Ganga honetan galtzen diren bi txapek hasierako bidea erakutsi didate. Bigarren txapatik zintzilik nago. Gainean dudan horma eroria ikaratzekoa da. Ahal dudan moduan gainditzen saiatzen naiz, ezinezkoa zait, liliputiarra sentitzen naiz erraldoiaren aurrean. Sabai honek izugarrizko zailtasuna dauka, baina Mikeltxo hortik gora igotzeko gai ikusten dut, dardarka nago. Eskuinean, oztopo hori gainditzeko leku nabarmenago bat agertzen zait, diedro pitzatu bat, sortzailea banintz hortik joango nintzatekeena, baina zintzilikatzen ari naizen bigarren txapa honek ez dit hori adierazten, krokisik gabe joatea da daukana, zalantzak. 

Txorizoa bezala sukaldeko sabaian zintzilik, gorputza ahal dudan guztia atzerantz botatzen dut. Han, urrunean, aipatu dudan diedroaren amaieran, sabaiaren ertzean, txapa bat izan daitekeena sumatzen dut. Pozik nago, nahiz eta zortzi metroko trabesia egin behar dudan inolako segurtasunik gabe. 

Plazer handiz txapatzen dut soka. Baita bigarrenean ere. A0n eman dut pausoa zalantzan jarri gabe. Hortik aurrera, ordea, panorama aldatzen da. Harri grisezko plaka trinkoa da, forma apetatsuekin, librean saiatzea eskatzen duena.

Txapa bat eta iltze batek osatzen dute bilera. Bi seguru hauek kordino batez triangulatuak daude, mosketoia dago puntu amankomunean. 

Hamar metro besterik ez dira geratzen gailurrera iristeko. Fisurero batek erakusten dio iñakiri bidea, eskuinera joan beharra dauka. Haitz zubi batean kokatua dagoen kordinoa eta gorago dagoen iltze bat ere badago luze honetan. Ez ordea bilerarik, eta hau letra handiaz jartzen dut; AZKEN LUZEAK EZ DU BILERARIK. Beraz bide berdinetik jaitsi nahi izan ezkero azken aurreko bileratik rapelatu beharko dugu.

Gu oinez jaitsten gara. Nik, zorionez, eta hori ez dut maiz egiten, zapatila batzuk sartu nituen soka osagarrian gora igo dugun petatean, bileretan erosoago egoteko. Iñakik, ordea, katu-oinetan jaitsi beharko ditu Balerdiko zelai malkartsuak.

Pozik nago bide hau igo izanarekin, eta horrela adierazten diot iñakiri furgoneta Azkaraten behera gidatzen dudan bitartean, Balerdiren unibertsoari bide bat berreskuratu eta gehitu diogu. Aldi berean sentimendu kontrajarria dut, arriskatu egin dugu. Oztopoa gainditu, bidea eskalatu, gailurrera iritsi, zentzuzkoena litzatekeenaren gainetik egon dira: atzera egitea.

BALERDI - Gezurtero / Maitasuna ta Askatasuna

 

Goiz osoan ezin izan dut burutik kendu. Balerdira doan malda astuna igotzen ari nintzela gertakariak kontzientzia ziztatzen ninduen. Soilik eskalatzen hasi naizenean, frienda hanka azpian sentitu dudanean, aldendu zait une batez pentsamendutik. 

Historiako gezur handienaren konplizea izan naiz, eta saltsaren erdian harrapatu naute. Pasa berri ditugun gabonetan gertatu da, eguberri egunean, nire alaba Liberi hain merezia zuen oparia plastikozko zuhaitz apainduaren ondoan uzten ari nintzela; - Aita !!! Zu zara Olentzero ? - Ez maitea, nola izango naiz ni Olentzero. Berak tripontzia du, aurpegia ikatz hautsaz zikin, eta astotxo bat, jostailuz betetako zaku handi bana bi aldamenetara dituela. - Gezurtero !!! Oihukatu zidan Libek begiak malkoz busti.

   Horrela izan da nire alaba maiteari bizitzak eman dion lehen desengainu handia, eta tamalez, ez da atzena izango.

Eguberri egunean hasi nintzen bide hau zabaltzen, azaldu ditudan hitz sentikorrak buruan bueltaka nituela, eta ez nintzen bukatzeko kapaza izan. Lehen luzearen azken zatian eman nuen buelta, haitz plaka konpaktu batean, konpromezua gehiegikoa zela hausnartu nuen. Iltze eta taladrorik gabe sartu nintzen hormara, harkaitza aldatzeko tentazioak ez ziezadan bertan behera utzi eskalada-bide perfektuaren amets utopikoa.

Atzeraka egiten duen diedro pitzatu batetik hasten da Gezurtero, nabardura horrek harriarekin garbi jolastera bultzatu ninduen; friendak aitzakirik gabe sartzen dira hasierako arrakala honetan, eraman bi joko handi hirukoa barne.

Soka auxiliarraren puntara mailua eta iltze sorta lotu nituen bigarren saiakeraren egunean. Itxaropentsu nindoan, haitza ez zulatzeko diedroaren bukaeran sumatu nuen pitzadurak iltzea sartzeko aukera zuela zirudien.

 Eta horrela izan zen, pitzadura ederra zegoen babesteko. Universal tipoko Iltze on baten babesean haitz plaka konpaktua gainditzea lortu nuen, eta lau metro gorago bilera muntatzeko leku egokia topatu. Lehen luzea egina zegoen.

Bigarren egun honek beste luze bat gehiago igotzeko aukera eman zidan. Diedro sistemak aurrera jarraitzen du, etzanagoa zati honetan, eta azkar 20 metro dituen tirada igo nuen. Friendez muntatu nuen bileratik behera errapelatu nuen, eskalada soka finkatua eta materiala utziz. Hirugarren eta azken luzearen azpian nengoen iadanik, sabai handi bat, pitzadura nabarmen batek ezker-eskuin zeharkatzen duena.

Obtimistegi jokatu nuen eta hirugarren eguna, nire baikortasunean azkena izan behar zuena, aldrebestua atera zen. Aurreko gauean euri dexente egin zuen Balerdiko horma nabarmen bustiaz. Goizean garbi esnatu zenez, hego haize lehor bihurriaz, Azkaratera jo nuen horma lehortuko zenaren itsaropenez. 

Hormak ez zuen itxura txarra, lehen bistan lehorra ageri zen; goizeko eguzkiak goiz-goizetik argitzen du pareta, eta oso azkar lehortzen da. Gezurtero bidearen inguruan bakarrik ageri ziren hezetasun orbanen batzuk, neguko eguzki ahulak ez du garai honetan hormaren alde hori ukitzen. Nire beldurrik handiena bete egin zen, Gezurtero bidearen pareta zatia blai eginda zegoen. Bitxia zen alboko haitz plaka, Murtziana bidea, lehor egotea, eta Gezurtero bidearen diedro nabarmena ur jarioa etengabean. Ez zuen merezi baldintza horietan saiatzea, buelta eman nuen naturaren apetak onartuz.

Egun batzuk pasatzen utzi nituen laugarren saiakera egin aurretik, pareta zati honi lehortzeko denbora eman behar zaio.

Egunak ez zuen aitzakiarik, goizeko antzigarrak garbitzen du airea, Balerdi inoiz baino dizdiratsuagoa ageri zen goizeko eguzkipean. Arin igo nuen hormarako malda, material guztia paretan neukanez, motxilak ez zuen pisurik; horregaitik luze egin zait itxaronaldia, ezin nuen burutik kendu pareta ezean zintzilikatutako bi friend jokoak.

Zenbat eta gehiagotan igo lehen luzea gehiago gustatzen zait, soka goitik nuela igo nuen hirugarren aldi honetan, fin ibiltzea eskatzen du.

Bigarren bilera ondo konpondu behar izan nuen eskalatzen hasi aurretik; bakarrik eskelatzean bilerak berebiziko garrantzia du, eroriko batean sortzen diren indarren zati bat biltzen du, norabide zehatz batean, hori guztia kontuan hartuta muntatu behar da.

 Haitz plaka liso batean hasten da hirugarren tirada, eta igotzen goazen eran erregleta ederrak azaltzen doaz eskalada mugimendu interesgarriak eskainiz. Plaka igotzen dugunean presentzia bat sumatzen da, sabai erraldoia zelatan duzu, eta pentsamendu batek kezkatzen zaitu; - erasotzeko ausardia nahikoa izango ote dut?.

Tarte honetan oso pauso delikatua dago, plakatik sabaira pasatzekoa; hemen azken aseguru ona lau metro eskuinera duzu eta ezkerreko eskuarekin txorrotada bat hartzera iritsi behar da. Pauso zail hori egin ondoren, eta nankak ondo jarrita, sabaiko pitzadurara iristen zara, blokeo luze batean. Orduan jarriko duzu totem more perfektu bat eta ondoren berdea.

Mugimendu konprometitu hori egiteko, iltze punta bat zulotxo batean sartu nuen, oso gauza gutxi zen, ez zen erorketa bat gelditzeko gai izango, baina nahikoa adore eman zidan aurrera jarraitzeko. Iltze hau, errapelatzerakoan eta materiala biltzean, penduloaren kolpez, atera egin zen. Airean nengoenez, hormara ezin Iritsi, ez nuen berriro kokatu. Ausardi pixka bat eskatzen du, hori da guztia.

Sabaian nengoela, eta aurrean nuen zailtasuna ikusita, munstroa gainditzeko teknika artifiziala erabiltzea erabaki nuen.

Ez da zaila artifiziala, inprobisatuz gainditu nuen; ez nuen estriburik, ezta soka ajustablea kakoekin ere. Iltze bat jarri behar izan nuen, bertan utziaz, material faltagatik. Luze hau eskalada librean egin daiteke, zazpigarren garaia edo zortzi baxua izango da. 

 Bilera harresiaren irteeran dagoen zuhaitz batean egiten da, eta bertatik rappelatu nuen Murtziana bidearen lehen bilera zuhaitzara, eta handik lurrera.  

Araiz haraneko horma ikaragarri honi buruz idazten ari naizen une hau aprobetxatuz, beste eskalada bide bati buruz hitz egingo dizuet, ireki genuenean ez bainuen blog honetan ezer idatzi.

Maitasuna ta Askatasuna Balerdiko eskaladarik onenetako baten zerrendan jarriko banu ez nintzateke harroa izango, harri bitxia da. Bakarka bidea irekitzen hasi nintzen, eta lehen bi luzeak eskalatu ondoren, Iñaki Mendizabalekin batera amaitu nuen iazko eskalada garai laburrean. Blogean ez nuen ezer idatzi, kontatzeko istorio interesgarri bat atera ez zitzaidanez, beste eskalada on batek hartu zuen bide eder honen lekua. Maitasuna Ajujuko bidetik hamar metro ezkerretara hasten da, agerikoa ez den diedro batean, eta eskuin-ezker zeharbidean, gainean duen sabai-aldea saihesten du ahuldura bat bilatu arte, arrail bertikal bat, lehen oztopo hori gainditu eta gero bilera dago.

Sabaiak gaindituta, maitasunak eskuinera egiten du bigarren luzean, eta kalitate handiko harkaitz-plaketan murgiltzen da, edertasun handiko eskalada-mugimenduetan. Ajuju ibilbideko lehenengotik metro gutxira antolatzen du bilera. Erlaitz hori irabaztea izango da hurrengo lana zailtasun gabeko zeharkaldi batean.

Hormaren beste aldera egiten du maitasunak, eskubira, Txapelatxa bidearen haitzera, Ajujuk zuzen jarraitzen du diedro nabarmen batetik gora. Oso ona da hirugarren luze hau, ikusgarria. Sarrera fina du, totem urdin on batek babesten duena; hortik aurrera, eskaladak ere ez du aitzakiarik, harkaitza kalitate handikoa da.

Hurrengoa bideari zailtasuna ematen dion luzea da, sabai txiki bat gainditzea, indarra eskatzen duen eskalada-pasabidea da, mugimendua aseguratzen du parabolt batek.

 Beherago, bileraren segurtasunetik irten eta bost metrora, beste zati konplexu bat dago, aurrekoaren oso desberdina; plaka teknikoa. Mugimendu hori ez da goikoa bezain zaila, baina iritzi kontrajarriak egon daitezke, zehatza izan beharra dago. Iltze batek babesten du eskuin-ezker egiten den trabeska.

Bosgarrenak, azken luzea izanik, graduz apala bada ere, asko betetzen zaitu, amaiera ona ematen dio bide bikain honi.

Jaitsiera bi rrapel luzetan egin daiteke bide beretik edo oinez.

Eskalada abentura txiki hau, Maitasuna ta Askatasunarekin gertatu zitzaidan moduan, beste abentura handiago batez itzalia geratzeko arriskuan egon da. Benetako hitz sinple hauek idazten ari nintzela, Iñaki eta Albertoren deia jaso nuen abentura erraldoi batera gonbidatuz, maiuskulaz idatz daitekeen neguko eskalada batera. Dena utzi nuen, pioletak hartu eta bi eskalatzaile handi hauekin elkartu nintzen. Ondorioztatu ahal izan dezutenez, ez dugu bidea bukatzerik lortu, lehen kapitulua baino ez dago idatzita; gauza on eta zail guztiek denbora behar dute gauzatzeko. Ea istorio polit hau amaitzea lortzen dugun.

 

BALERDI - Namaste - Chimenea Este - Murciana

 

Bi historia dakarkizuet honetan, distantzian gertu dugun eta, egoera berezi honengaitik, ain urrun geratzen zaigun horma batetan. Garai eta denboran desberdintasun handia dute azaltzen dizkizueten bi eskalada hauek; orain berrogei eta hamar urte igoa izan zen bat, eta txunditurik utzi ninduten erakutsi zuten adoreak. Egungoa dugu bestea, gaurko eskalada, haitz plakaren edertasuna bilatzen duen marra.

Hau ere pasatuko da, itxaropena dut, eta ziur ilusio handiagoarekin gozatu ahalko dugula mendi eder honek eskaintzen digun eskalada paregabeaz.

Namaste!!! 

Entzun al duzue hitz ederragorik? Ez da soilik bere ozentasuna atsegina egiten zaidala, hitza laguntzen duten ponpa eta keinuak are borobilagoa egiten dute: bi eskuak zabalik bular altueran, bata bestea ukitzen ari direla, burua makurtu eta, hitza apalki aireratzen da, umiltasunez eta errespetuz, edonor, eta, edozer, agurtzeko asmoz.

Ekialde urrun eta barearekin izan nuen lehen harreman hura, oraindik, ahaztu ezina dut, txunditurik bueltatu nintzan Euskal herrira. Eguzkia jaiotzen den lurretan pasatu nituen hiru hilabeteak, oso biziak izan ziren niretzako, mundu berri bat zabaldu zitzaidan begi aurrean, eta aldaketa handiak eragin zituen nire izakeran.

 Urteen joan etorriak data horretatik aurrera zenbatzen hasi nintzen, Nepalera bidai egin nuen data ardatz nuen, mila bederatziehun eta laurogeita bederatzi.

 Ordiziako kale estu eta grisak ziren nire unibertsoa; laurogei garren hamarkada asaldatuan kokatu behar nauzue, bortizkeria dastatzen zen giro batean, biolentzia politikoaren ondorioz ia egunero hildakoak burutzen ziren aldi ero batean, gazte askorentzat drogak askatasun alternatiba ziren garai negargarrian.

 Nepalen, hautsez betetako bideren batean geratu ahalko zen gazte hura, edo Kathmandu hirian, Thamel auzoko ostatu merke batean. Baliteke Himalayak begi-bistan zuela suertatzea, mendi zuriak aho zabalik begiztatzen hari zela, Goierritik atera zen mutil-koskor inuzentea ez zen berriro bueltatu; motxila bizkarrean, bi eskuak elkarturik bularraren altueran, burua makur baina irriabartsu, topatzen zuen edonor Namaste agurtzen geratuko zen.

Namaste bidearen testigua jaso besterik ez dut egin nik, Balerdiko hormetan ohizkoa gertatzen ari zait, paretaren hasiera soilik eskalatua topatzea normaltzat hartu dut: Ajuju bideak Félix Ubierna bidearen diedro paregabean du hasiera. Shot the Sheriff bideak berriz, anonimoan geratu den beste abentura saiakera batean.

Beraz, Namaste bidea sortua zegoen, Balerdi mendiaren azpiko horma handiaren oinetan dagoen laxan dago, nik soilik pareta handian gora luzatu besterik ez dut egin.

Aitor Arrieta eskalatzaile Donostiarrak zabaldu zuen lehen luze hori 1983an bakarkako saio batean.

Laurogei garren hamarkada, eta Balerdiko hormak, eskalada kontuetan, urte oparoak izan ziren, Araiz bailarako pareta eder honen urrezko garaiak izan zirela pentsatzen dut nik.  

Donostiar talde bat zen Mallozarrera gerturatzen zena, eta hauek ere, gazte guztiak bezala, askatasun eta bizipen egarriz zeuden. Juancar Sanzen bloggean sarrera bikain bat aurkitu dezakezue garai hauek primeran deskribatzen dituelarik, estekadura atxikitzen dizuet gozatu dezazuen.  http://lakasta.blogspot.com/2020/03/erase-una-vez-balerdi.html

Ni ere bakarka hasi nintzen Namaste bidetik gora, laxa handiaren ertza ikustearekin jakin nuen goiko pareta ikusgarrirako sarrera izan beharko zuela.

Lehen egunean Aitorrek zabaldutako beheko luzea eta bigarren bat gehiago eskalatu nituen.

Bigarrengo saioan Xabier Artola batu zitzaidan abentura honetara, Balerdiko horma ezagutzeko irrikan zegoen eta hirugarren luzea zabaldu genuen, behetik ikusten genuen zuhaitz handira iristea lortuz.

Nire harridurako, zuhaitz erraldoia, hagin sendo eta lirain bat zen, denbora eta gizakien begietara ezkutuan egon dena. Behategi ikaragarri horretatik, jainkoa balitza, Araiz aran guztia agurtzen du.

Umiltasunez, Namaste mutua esan ondoren, kordinoa zintzilikatu genion, apaingarri moduan, enbor sendoa bitan banatzen den tokian, eta errapelatu egin genuen.

Bidea bukatutzat eman genuen puntu horretan, naiz eta oraindik hogei bat metro hormatik gora egin al genituen. Ez zen eskalada linea garbi bat ikusten, ez behintzat orain arteko kalitatea, beraz, egindakoarekin harro, zuen gozamenerako utzi genuen Namaste.

EKI TXIMINIA/CHIMENEA ESTE

Mindua daukat gorputza, eskalada saio trinko baten ondorioak dira. Hau ez da arraroa, ez ohikoa dena kaltetua dudan gorputz atala da; kokzixa daukat txikituta.
   Ideia eta susmo txarrik hartu aurretik, zer dela eta ipurdi masaila inguruan oinazea dudan argitzen saiatuko naiz.

 Balerdiko Chimenea este, edo eki tximinia bidean sartu ginan Xabier Artola eta idazten ari den hau.

Deigarria da Balerdiko eki tximinia; zauri sakon eta zartzakatu bat da, mallozarraren horma handian dago, sakonik gabeko aho zabala balitz bezala zabaltzen da.

Noiz izan zen lehen aldiz eskalatua ez dut garbi, hirurogei eta hamar garren hamarkadan izango zela ustea dut. Jaso dudan informazio bakarra, eta hau Jesús Marí Rodríguezen Escaladas en Guipúzcoa liburuan agertzeari esker da, krokis kaskar batean; bi gazte AUSART, eta ausart hitza letra handiz jartzen dut, izan ziren pribilegiatuak, naturaren kapritxo basati hori eskalatzeko. Txalogarria iruditzen zait balentria, txapela kentzekoa, Ignacio Núñez, eta Jesús Ayestaranek egin zutena.

Eztabaida sakon bat izan dut nire buruarekin; eki tximinia bidearen krokisa eguneratzea posible da? Orain berrogei eta hamar urte igo zuten tximinia parekaezin hori, eta eskalada graduetan laugarrena zena, gaur egun, bi gradu gehiago proposatzea egokia da? Egin beharra dagoela pentsatzen dut, eki tximiniara joan daitezken egungo eskalatzaileak aurkitu behar duten zailtasunaz ideia garbiago bat izan dezaten. Orain berrogei eta hamar urte, tximinia eskaladan, laugarren gradua zen hau, gaur egun, sei garren gradua dela ausartzen naiz esaten.

-Teknika egokia erabiltzea besterik ez da behar !!!, esango du norbaitek, eta noski, ados nago; teknikak desberdinak dira plakan edo desplomean, arrakaletan, eta nola ez, aderentzia hutsean, denak dute beraien berezitasuna. Nire zalantza bakarra da, eta horren jakin-minean naiz, ea garai haietan, tximinia guztiak, tximinia izana gaitik, horrela graduatzen ziran, alegia, zuzenean laugarren gradua ematen zitzaizkien.

Guzti hau hausnartzeko gai izan nintzan, infernuko pitzadura horretan, lukainka ogi tartean bezala nengoela, azken segurua metro dezente hanka azpitik nuela, haitzetik arrastaka milimetro bat gora egitean, zalantzak bost gaitik biderkatu zitzaizkidanean. Eskaladaren zailtasuna ez da soilik fisikoa, mentaletik gehiago du, zergatik arroka arrotz hori igo nahi dugun jakiteak asko laguntzen du.

Bigarren eta hirugarren luzeak, Jesús Marí Rodríguez berezko krokisa begiratuz, tirada batez egin genituen guk. Tximiniatik jarraitzea da bigarren luze honen hasiera, eta ildo bereko ahalegina da, tximinia arrotza. Ondoren, trabatuak eduki gaituzten bi pareta liso horiek uzten ditugunean, zirku txiki ikusgarri batetara iristen gera; tximinia zabaldu egiten da, gure buru gainean sabaia bihurtuz, ezkerretara trabesean joateko beste aukerarik ez dugu, desioz oroitzen dugun plaka eskalada da, eta gustuz ekiten diogu.

Baina gauzak ez dira hain errazak, benetan asko saiatu behar izan nuen zati hori eskalada askean pasatu al izateko; hezea eta pittin bat hautsia zegoen, babeslekuak bilatzea ez zen lan erraza izan, arroka saneatzea neketsua gertatu zitzaidan, guztia noski, sokatik zintzilikatu gabe.

Zailtasun hau gainditu ondoren, berezko bideak zuzen tiratzen du, ez zitzaidan batere erakargarria egin, eta eskuinean ikusten zen arteka handi batetan egin nuen bilera.

Gure kalkuluen arabera, Namaste bidearen hagin handia gertu behar zuen egon. Arrokaren kapritxo ikusgarri bat aprobetxatuz, erlaitz handi eta nabarmena, eskuinera egin genuen trabeska batean. Hogei eta hamar metro luzea ondoren, zuhaitz ederraren magaletan geunden. Namaste bidetik egin genuen errapel.

 2023/12/15: 

Irakurri berri duzun sarrera idatzi eta hiru urtera beste hau gehitu diot. Ez zitzaidan iruditzen sarrera osoa eskaini behar nionik, baina bai haren berri eman behar nuela. Beraz, hemen gehitzen dut eskalada hau, ez zaitu indiferente utziko.

Murci bidea izan zen Balerdin eskalatu nuen lehen bidea. Papildo eta Txestirekin batera igo nuen 80ko hamarkadan, ez dakit data zehatza, ez genion garrantzirik eman egindako balentriari. Urte asko ondoren berriro igo dut, bakarrik oraingoan, eta horma grisetik gora nindoala burura etorri zitzaidan lehenengo gauza garai urrun haietara eraman ninduen, friendak aparatu zurrun eta astunak zirenean, eskaladari buruz genuen ezagutza eskasarekin, tamaina honetako bide batetik igotzeko gai izan ginen. 

Librean eskalatu dut, zalantzak ditut duela berrogei urte lortuko ote genuen. Horretarako, pasarte asko garbitu behar izan ditut. Material finkoa egoera txarrean dagoela ere ikusi dut, batez ere txapak.

Ikusi dut bidea hobetu daitekeela, batez ere bigarren luzean, bidea diedro fin batetik zuzenduz, uste dut ez dela bidearen zailtasun orokorra aldatuko, baina egungo eskalatzailearentzat are ederragoa izango dela. Saiatu beharko naiz. Hormatik bi rapeletan jaitsi nintzen, horretarako zuhaitz pare bat erabili nituen.