HUANDOY SUR - DESMAISON BIDEA

Bidai hau Karlos Vieira "Kanu", Jose Maria de Andres "Chemari" eta nik egin genuen 2005-tean. Idatzia Berria egunkarian mendi eta bidai kroniken sarian parte hartzeko idatzi nuen, Txelo Jauregi izenarekin.

NORBERAREN LEKUA
Haizeak gogor astintzen du munduan galdutako leku isolatu honetan. Harriz eta izotzez inguratuak gaude. Airea eskaxa da. Badira han hemenka landare ziztrin batzuk, likenak gehienak, goroldio lehor horiek kenduta geu gara bizidun bakarrak.
Non geude?, mapa bateko zein puntutan?. Berdin zait, morrenaren gainekaldera iritxi garenetik, eta atzean utzi ditugunetik keak eta zaratak, zein leku den hau ez zait axola.
Glaziar bat da, beste edozein glaziar modukoa, sentsazioa berdiña dut, denbora gelditu egin da, bizitza sinpletu.
Munduan dagoen mendi honetan, zeiñen bere izenetaz ez nuke gogoratu nahi, horma hotz bat dago, eta bere azpian, ez ohizkoak diren leku guztietan bezala, bakarrik, hiru lagun gaude.
 Arratsa da, sukalde egiten duen denda barruan gaude arrizko ahulkietan exerita, bixita bat dugu, beheko bailaran bizi den liztor lodia eta astuna etorri da. Hirurok begiratzen dugu liztorra, beste edozein lekuan eskuko batekin akabatuko genuen liztorra, hemen ez, liztorra bezain txiki sentitzen gera. 
 Solasean ari gara. Aurreko egunean paretatik jeitxi behar izan genuen, eta momentu zehatz hartaz bakoitzak bere ikus puntua adierazten ari gara.
Trikuk, lo zakua oinen gainean du,  eskuekin masajetsoak ematen ari zaizkio hanka behatzei, izozketa ariñekin jaitxi da paretatik.
Patxi, harriz eginiko eserleku errenean dago eserita, kapela buruan du, liztorra, hegaldi pisutsu baten ondoren, bertan geratu zaio erantsita.
Ni berriz bentzinako sukaldeari astindu batzuk ematen ari nitzaio,  kafetxo bat prestatzeko asmoarekin ari naiz, eta orduan Patxik bota du...
-¿ Zergaitik aukeratu nauzu espedizio honetarako ?
Hasieran arritu egin nau galderak, zalantzan gelditu naiz, bainan ongi pentsatuz lojikoa iruditzen zait, gure solasaldiarekin bat dator. 
-Oso arkaitz eskaladore ona zara, “mobida” hau zure gustokoa izango zela pentsatu nuen, gainera,  zure izaera jatorra eta alaia oso gustoko ditut, ongi moldatuko ginela pentsatu nuen.
Trikuk  masajetxoekin jarraitzen du, ez du ezer esaten, berarekin espedizio honetan kontatzeak ba du arrazoi bat, laguntasuna. 
Alpinistok oso arreman estuak lortzen ditugu gure artean, bizitzako pasadizo latzak eta onak elkartzen gaituzte. Proiektu berri baten asmoa ditugunean azaldu egiten diogu lagun horri, bere iritzia eta asmoa garrantzitxuak dira,  Trikurekin garbi geratu zen, “sahati forever” lagunak betirako.
Nire txanda da, niri tokatzen zait galdetzea.
-Zergaitik aukeratu zenuten nirekin bat egitea?
Bapatean,  eztanda handi batek dena estali du. Urrunetik datorren zarata horrek gure eserlekuetatik altxa gaitu, zalapartaz dendatik atera gara.
Abalantxa erraldoi bat izan da bailararen beste aldeko mendian. Arriak eta izotzak bete erorketan sortu duten autsak pareta osoa estali du,  gu ixilik geratu gara laino hortatik begiak kendu ezinik, atomoa baino txikiagoak garen sentsazioa dut.
Banaka bueltatu gara dendaren epeltasunera, liztorra joana da, guk hobe dugu beste gai bati heltzen badiogu.
Ni gertaerekin triste sentitzen naiz, nahiz eta pareta izugarri gogorra izan gustora ari nintzan eskalatzen, esperantza handiak nituen jarriak pareta honetan. Itxaropen hori ez da diruan eta arrakastan sustatzen,  hulerkorragoa izango zen horrela, ez, zerbait sakonagoa eta pertsonalagoa da. Nik nere buruarekin dudan erronka da arrazoia.
Igoera hau elegantziaz egin nahi nuen, era garbi batean, ez nengoen prest pareta guztia sokaz betetzeko, perfekzioa da helburua, eta gu era alpinoan gindoazen.
 Aukera bakarra genuen, eta hori oso txikia, bapatean galdu egin zen Trekuk  jaisteko eskatu zuenean, ohinak ikutuak zituen.
-Sentitzen dut Txelo, ba dakit oso garrantzitxua dela zuretzat, bainan ezin dut, ohinak izoten ari zaizkit.
Ez nengoen aserre, ezin nuen aserre egon, alpinistok horrelako igoera batetan taldekide guztion beharrean gaude, batek fallatzen badu besteek fallatzen dute, soka kideen erresistentzia, kide ahulenaren erresistentzian dago.
Hau ez zen izan gertaera bakarra, Patxiren erorketak ere zer ikusia handia izan zuen desenlazean.
Hirugarren eguna genuen paretean, ohizkoa gertatzen ari zen moduan kosta egin zitzaigun egun horretan ere petatea prestatzea.
Nahiz eta goiz esnatu atzeratu egiten zitzaigun irteera, amaken barruan txandatuz egin behar dira gauzak. Lo zakuetatik irten, jantzi, gosaldu, dena bildu. Egun horretan Patxiri tokatzen zitzaion aurretik joatea, besteon lana, bera babestu eta petatea igotzea zen.
Tetxu txiki baten azpian geneukan bilera egiña, arrizko sapai horrek babes pittin bat eskeintzen zigun goitikan eror zitekeen gauzen frente. Jarraitu behar genuen bidea ez zegoen garbi, iltze bat ikusten zen hamar metro inguru gorago, bera biurtu zen gure helburu.
Patxi mantxo zijoan eskalatzen, haitzean aurkitzen zituen babes izkutuetan materiala kokatzen zuen, beraietaz zintzilikatuz, eskalada artifizialean zijoan goruntz. Oso babes fiñak erabiltzen zituen, bere pixua eustekoak soilik.
Iltzearen altuerara iritxi zenean arnas sakon bat hartu zuen, helburu garrantzitxu bat betea zuen. Hortik aurrerakoak ez ziren xamurragoak izan, arnas estu batez adi egoteko agindu zigun. Asko luzatu behar izan zuen  bere estriboetan puntu berri bat aurkitzeko, laja estu bat zen, itxura baldarrekoa.
 Ekilibrioa mantenduz, ohinak estriboetan zituen, gantxo sorta bat hartu zuen arnesaren portamaterialetikan. Ortzekin lagunduta bat aukeratu zuen, besteak berriro bere lekuan jarri zituen. Mosketoia pasa zuen gantxoren zintatikan eta, luze luze eginda, gantxoa lajan kokatu zuen. Estribo bat zintzilika zuen gantxoaren mosketoitikan, ezkerreko ohinarekin bertara igo zen mantxo. Beste estriboa errekuperatu zuen beko iltzetikan eta bestearen ondoan ezarri zuen, eskuin ohina kokatuaz peldaño bat gorago. Arnasari eutxiz altuera irabazten joan zen. Mosketoiera iritxi zenean, bertan zintzilikatu zen, deskantsu fisiko eta mentala sentituz.
Sentsazio honek ez zuen asko iraun, grabedadeak irabazi zion partida, bapatean airean zen, gizakiontzat egiña ez den ekintza batean, hegaka.
 Gantxoa kokaturik zegoen laja apurtu egin zen, sakontasunak irentsi zuen Patxi.
Kolpe latz batek Triku astindu zuen, sokaren bultzadak bere lekutik mugitu zuen, bapatean indar hori desagertu egin zen, iltzeak ez zuen bere lana bete, kolpeak eten egin zuen  iltzea haitzaren karakatik, Patxi berriro airean zen. Hurrengo segurtasun puntua mikrofriend bat zen, alien berdea, zulotxo batetan sartua zegoen. Oraingoan ere astindua galanta izan zen, bainan ez zuen Triku jakingabean hartu, gorputza prestatzeko aukera eman zion, pittin bat makurtu zen, horrela kolpea hobeki jasango zuen. Mikrofrien txikiak aguanta zuen, Patxi agertu zitzaigun gure altueran zintzilik, buruz behera zegoen. Zuri zeukan aurpegia, begiak bere onetik aterata zituen.
Kalbarioa ez zen hemen bukatu. Zorte txarrez, laja mesfidaitzak, glaziarreruntz bere bidea jarraitu ordez Patxiren belauna kolpatu zuen. Garraxi sakon bat irten zitzaion ahotikan, eskuak belaunera eraman zituen.
 Momentu txarrak izan ziren, kezkatuta geunden, pentsamentu okerrenak pasa zitzaizkigun burutikan. Erreskatea, gure laguna handikan jeistea ez zen gauza erreza izango. Zorionez anka mugitzen zuen, ez zegoen autsia. 
Egun horretarako nahikoa zuen Patxik, deskansua eta berotasuna behar zituen. Amaka monta genuen eroso egon zedin, lumazko zakuan sartu zen.
 Argi dexente geneukan oraindik, paretari metro batzuk irabazteko aprobetxatu nahi nuen. Soka muturra lotu, materialez ornitu eta luze ori bukatzeko asmotan irten nintzan. 
Tetxua gainditu nuenean ikusi nuen, ezkerretara, haitzean erantsia, elurrezko mingain fin bat ateratzen zen gora, hau hartu ezkero gainditu nezakeen Patxi saiatu zen harkaitz plaka zaila. Friend batetik zintzilikatu nintzan, behekoei pioletak eskatu nizkien. Hauek soka auxiliarrera lotu zituzten eta mobimentu azkar batzuekin niregana altxa nituen. Kranpoiak ondo etorriko zitzaizkidan, bainan, postura txarretan jazten ez hastearren, behera erortzeko arriskuarekin, moldatuko nintzan nola edo ala.
Librean eman nituen lehen pausoak elurretara urbiltzeko. Mingain zuriaren ondora iritsi nintzenean eskuin pioletaren punta sartu nuen elurretan lehenik, sendoa zegoen. Beste pioleta pittin bat gorago sartu nuen, bi ohinak arkaitzean nituen, pixkanaka metroak irabazten asi nintzen. Babesteko aukerarik ez nuen ikusten, segururik ipiñi gabe igo beharko nuen elurra bukatzen zen lekuraino, han seguru on bat sartzeko aukera somatzen zen. Ezingo nuke esan zenbat denbora eraman zidan tramo hori gainditzeak, ez dakit azkar egin nuen edo mantxo juan nintzan, alpinistok eskaladan murgiltzen garenean hori bakarrik daramagu buruan, beste gauza guztiak sekundarioak bihurtzen dira, mobimentuan kontzentraturik, indarrak koordinatzen.
Gainditu nuen elur zatia, berriro arkaitzean elduta nengoen bi eskuaz. Arkaitza hotza zegoen, esku utxean nijoan.
Bapatean, sekulako aurkikuntza egin nuen, iltze batetan zinta expres bat zegoen utzia. Mosketoien kolorean nabaritzen zen urteak zeramatzala bertan jarria, seguraski, mosketoien marka ikusita eta zintak zeraman propaganda ikurragaitik, 97-ko Frantxes errepikapenekoa zen. Beraiek, bi hilabetez buru belarri sartuak egon ziren pareta honetan, soka fijoak erabili zituzten. Lortu zuten bidearen lehen errepikapena, eta oraingoz, bakarra. Niretzako aurkikuntza horrek asko esan nahi zuen, nik hartutako bidea ona zen, Frantxesek ere hortik igaro zuten pasarte hau. 
Asko geratzen zen oraindik bileraraino, zeharkaldi autsi bat, eta artifizialeko pasarte esijente bat. Ni behintzat mobimenduari esker hotzik ez nuen somatzen, Triku berriz sufritzen zegoen beran sokaz ni babesten.
Azkenean iritxi nintzan bilerara. Soka lotu nuen eta rapelatzeari ekin nion. Beheran ez zeuden oso animoso, Patxi belauneko miñez zegoen eta Triku ohinetako hotzez kexati. Hobe genuen gaua bertan pasa, materialarekin goruntz tiratzea asko izango zen, giroan desoreka bat somatzen zen. 
Hamaketan geundela, zakuen berotasunean arrapaturik, porrotaren tristura sentitu nuen, zalantza dastatzen zen airean. Egun batzuk lehenago zuria zena orain beltza zen, honelako momentuetan ez da asko behar barkua uzteko, une horretan dena kontra genuen.
Hurrengo goizerarte luzatu genuen erabakia hartzeko ardura, Patxiren belaunaren eboluzioa ikusteko aitzikiarekin, bainan, guztiok genekien karta botata zegoela, zalantza, porrotaren azia da.
- Datorren urtean berriro saiatuko gaituk- esan zuen Trikuk bapatean nere pentsamentuetatik ateraz- Lekua ezaguturik errezago gertatuko zaigu hurrengoan, pentsa, lehen igoera egiteko bi tenporada behar izan zituzten.
Aluzinata begiratu genion. Datorren urtea. Eziñezkoa egiten zitzaidan hurrengo urtean pentxatzea, gertaerak fresko zeuden oraindik nire barruan. Honelako leku batetara etortzea, nire egoera pertsonala kontuan hartuta, ez da gauza erraza. Bizitzan hartzen duzun erabaki garrantzitxu bat da. Hemen zauden bitartean, pareta batekin burrukan, bertan egon behar duzu fisiko eta mentalki. Erabaki horiek landu eta prestatu beharra daude.
- ¿ Datorren urtea ?, auskalo non nagoen datorren urtean. - Adierazi nuen paretari begira -.