martes, 2 de agosto de 2016

ANSO - Kant'ona




   Urte sasoi honetan, udara, ez da erraza izaten igo nahi dugun eskalada bide bat aukeratzea. Ia derrigorrez, bidea, itzaletan egon beharra dauka. Aurreko egunean ongi pairatu genituen Enekok eta biok ondorioak. Eguzkiak egurtu gintuen punta Fetas-eko gure proiektu berrian. Hankak hazi haziak, hatzak sutan, gorputza erabat ahul, ezinean ibili ginan haitzezko olatu bat den horma ikusgarri horretan.
   Eneko etxera bueltatua zen, lana egin behar zuen hurrengo egunean. Nik ordea oraindik Piriniotaz disfrutatu nezaken. Anso eta Ordesa nituen eskalada leku posible artean. Biak erabat desberdin, biak ala eder. Anso aldera bideratu nintzan. Artxintxa orratzetan dagoen Kant’ona izan zen nire eskalada aukeraketa. Goizez itzalean, eguerdi arte ez dio eguzkiak jotzen. Gerardo Telletxeak eta Xabier Inziartek zabaldua da bide hau. Lau luze ditu, eta hirugarren eta laugarren luzeek arrakala zati interesgarriak dituzte. Ekipamentuan eskuzabal, friend eta mikrofriend batzuekin ongi egiten da.
   Gustatu zait bidea. Motza izanik, eta nahiko azkar egiten denez, arratsa erreka ondoko itzal batetan etzanda, liburu eder bat irakurriz, pasatzeko aukera dago. Plan mundiala benetan.







Lehen luzea


Bigarren luzea

Hirugarren luzea

Laugarrena






miércoles, 6 de julio de 2016

PEÑA MONTAÑESA-Apriet€xit



   Sarritan hitz berriak egokitzen ari gara gure hiztegira. Gehienak ingeles jatorrikoak dira. Azkenengoa “Exit” dugu. Irten esanahia du. Gure ahora, Europa zaharrean ditugun arazo sozial eta ekonomikoei esker erantsia dator. Lehen aldiz Grezian entzun zen, Grexit-a. Urrena Britanian  Brexit-a. Bi egoera desberdin, bi emaitza ere desberdin.  Nortzuk izango dira urrenak?
   Logikak dio, leku batetan deseroso gaudenean, hoberena, alde egitea dela. Doazenak, pertsonak edo taldeak, asmoak eta zergatiak adieraziz, lasai hanka egiten dute. Ulergarria eta errespetagarria ehuneko ehunean. Hau ez da horrela izaten interes ekonomikoak tartean sartzen direnean.
   Aurreko sarrera batetan, Greziarren exit-a alegiña, historia klasikoko odisea baten moduan marraztu nuen, epopeia batetan.
   Britainiarrek beti harridura sortu didate. Sarrera onetan ez dut Exit-era eraman dituen arrazoiaz jardun nahi. Adierazi dudanez, nire iritziz, ekonomia tarteko sartzen denean gizarte balioei errespetua galtzen diegu. Ausardiaz mintzo nahi dut, Britainiarrek beti erakutsi duten doiaz, baloreaz.
   Eskoziarren Exit alegina, “Scexit”, Britaniarren oniritziz burutu zen. Guztiz ezinezkoa Iberiaren penintsulan. Aipatu besterik ez ditut egingo, Britainiarrek Europako historia odoltsuenetan izan duten paper erabakarria; Espainiako inperioa suntsitu zuten, Napoleon egurtu, Nazien asmoak trukatu zituzten.
   Mendi jardueraz jardun nahi dut. Logiko.
   Britainiarrak eskalada estilo propio bat gauzatu eta ezarri dute. Bai goi mendietan, alpine style climbing, bai haitz eskaladan, trad climbing. Hizotz eskalada Eskoziarrei uzten diet, scottish mixed climbing. Beraiek izan dira haitzetatik igotzea erronka duen kirol onen asmatzaileak. Eskalada egiteko leku apartarik izan gabe, eguraldia lagun gutxitan izan da, Britainiako eskalatzaileak ongi trebatzen dira munduan zehar dauden mendi eta hormetan beraien marka uzteko.
   Haitz eskaladan ez zuten sistematikoki Frantziatik zetorren kirol eskaladaren tendentzia hartu, guk erabat onartu genuen. Beraiek bereari eutsi zieten, zailtasuna eta konpromisoa bat egiten duen eskalada batetan. Nire iritziz ez zuten oker jokatu. Britainian badaude paraboltaz ongi hornitutako bideak, noski, baina trad eskalada oso errespetagarria da. Bi eskalada mota hauek batera elkar banatzen dute eskalada espazioa.
   Beraz, ni ez naiz batere harritu Britainiarrek, Europako Ekonomi Elkartea, uzteko hartu duten erabakiarekin. Gai dira hori eta gehiago egiteko. Duzunaz eta zarenaz arro bazaude, zeni izan behar diozu beldur?
   Hiru urte behar izan ditugu Apriet€xit zabaltzeko, urte zailak gainera. Chemarik eta Fernando Peralta hasi ziran bidea zabaltzen. Hirugarren luze arte iritsi ziren lehen tentaldi hartan. Ondoren Chemak eta biok ekin genion proiektuari. Saiakera batetan,  Chemak min hartu zuen, eta, ebakuntza-gelatik pasa behar izan zuen. Ia osatua eta indarrak berreskuratuak, bidea bukatzea lortu dugu.
   Urrun geratzen da Libro abierto-ko pareta. Bi ordu luze behar dira horma azpira iristeko. Udan, hain estimatua dugun hitzala, motz geratzen da beroak astindu aurretik, arratseko ordu-biak arte ez du eguzkiak jotzen. Neguan, hotz handia egiten du goizeko itzaletan. Eguzkiak jotzen asten denean egun argi gutxi izango dugu gorantz segitzeko.
   Apriet€xit, Txingorra baino lehen zabaltzen hasi ginan. Bi bideak pareta berdinean daude. Azken hau bi egunetan zabaltzea lortu genuen Arkaitz, Eneko eta hirurok.
   Apriet€xit azken luzea ezik, denbora gaitik librean bai baina kateatu gabe utzi behar izan genuen, behetik kateatua dago. Horregatik azken luzeari 7C ¿? jarri diogu.
   Horma honetatik jaisteko bi aukera ditugu. Oinez kanal mayor aldetik, eta errapel eginez Txingorra bidetik.
   Pareta honetatik ateratzeko ondo estutu beharra dago, eta, gure gizarteak galtzear duen ausardi pittin bat ere beharrezko izango da. Azkenean hau bizitza modukoa da, hemen ez da ezer oparitzen.








miércoles, 25 de mayo de 2016

ORDESA - Divina Comedia



   Elur asko dago oraindik Piriniotan. Zuri daude gailurrak eta bazterrak. Egoera hau, zenbat elur egon zezakeen, eta bustia egon al zitekeen guk aukeratako bidea, zen,  Ordesan eskalatzeko zalantza. Zeren, Montañesa ere gure asmo posible baten barruan genuen, ongi estutzeko aukera ematen duen bide batekin. Azkenean furgonetaren bolanteak erabaki zuen. Sabiñanigo bidean, Bieskaserako kruzera iritsi ginenean. - Orduan zer?- Bota zuen Eneko Cesarrek. Bolanteak, bat-batean, eskuma egin zuen, Arazaz bailara aldera hartuz. Erabakia egina zegoen, ez zegoen bueltarik.
   Urduri nengoen.Gauean apenas egin nuen lo. Egoera hau, normalean, kanpoan nagoenean gertatzen zait, eskalada bidai batetan. Ordesako bide bategatik horrela jartzeak harritzen ninduen.
   Nerbioak ez dira sekula lagungarri izan, oker jokatzea ekartzen dute. Guk bi akats txiki egin genituen, denbora galtze minimo bat eragin zizkigutenak. Motxila bat ez genuen utzi behar zen tokian, beste motxila gurekin igo genuen soka laguntzaile batez, konturatu ginenerako bidean nahiko goran giñan. Jaisterakoan bere bila berriro gora joan beharko genuke. Bigarren akatsa, ur botila garaiz ez betetzea izan zen, beherantz berriro egin behar izan genuen ura hartzeko. Txorradak dirudite, baina ez dira, akats txiki hauek, urduritasunaren sintomak dira.
   Arroka ukitzearekin, niretzako hain naturalak diren mobimentuak egiten hasten naizenean, urduritasunak alde batetara egiten du.
   Bidea oso ona da, Ordesako eskalada gustuko baduzu behintzat, nire kasuan da hau. Enekori ez zaio hainbeste gustatu, apenas ibilia da haitz kaotiko hauetatik eskalatzen. Oso pozik geratu da egindako eskaladarekin. Divina komedia era askean igotzea, 7c-ko luzean azken burilean zintzilikatu nintzen, plakaren bukaera pasoan, jarduera ona da. Beheko zatian, 7b-ko tetsuan, galduak ibili giñan. Generaman krokisa gaizki irakurri genuen, eta eskuinetik zeharkatu genuen zati hau, bi luze batean eginez. 7a delikatua izango zen. Unai ere ibilia omen zen inguru hauetatik. Ohore bat izan zen guretzako, azken haurreko bileratik zintzilik dagoen kaxako liburuxkan, lagun zaharrekin batera, sinatzea; Xabi Ansa, Josetxo Rodrigez…
   Bideari buruz gauza batetan ados giñan Eneko eta biok. Gaur egun buril zaharkitu horiek ez dute zentzurik honelako bide batetan. Bileratan batit bat. Orain 36 urte sartutako errematxe ziztrin horiek eman dute eman beharrekoa. Eskalatzaileak, Ordesako bide on hau galtzea nahi ez badugu, istripu larriren bat barne, bera berritzeko aukeraren eztabaida hasi beharko dugu.

Lehen luzean

Bigarren luzea


Hirugarrena

Lau eta bost garren luzeak  goitik

Seigarren luzea

Zortzigarrena

Divina Comedia bidearen bilera on bat

Bederatzigarrena

Liburuaren kaxa

Azken luzea

Bidearen krokisa, Christian eta Remi liburutikan hartua, guk eginiko bariantearekin


Cascadaren pareta hizotzarekin dagoela

Eneko Cesar handia

Cotatuero bi ur jauziak



viernes, 6 de mayo de 2016

TXINDOKI - FRONTON - Purple rain





  Gustuetarako daude eginak koloreak, eta, nahigabean ere, koloreztatzen dugu gure bizitza, alaitasunez, tristuraz, itsaropenez… koloreak ez dira gizakiaren asmakizun bat, era naturalean jaso ditugu. Ingurune naturala kolorez beteta dago, animaliek eta landareek erabiltzen dituzte. Beraien bizitza, azken finean, koloreengan premia dute, ehizatzeko, ezkutatzeko, erakartzeko…
  Guk, gizakiak, margoei, beste erabilera bat eman diegu, emozionala. Gure arropa koloreak adierazi dezakete egun horretako egoera animikoa. Enpresa munduan, produktu komertzial guztiak, koloreak erabiltzen dituzte erosleak erakartzeko. Azken finean gehiago saltzeko. Ain da sakona koloreen mezua, Politikan ere, koloreak izugarrizko garrantzia hartu dutela. Alderdi politikoek beren alderdiak kolore batekin identifikatzen dute, hautesle posiblei beren mezua helarazteko, edo, hobeto engainatzeko.
 * Urdinak, estabilidadea adierazten du, konfiantza.
 * Gorriak, indarra, determinazioa.
 * Laranjak, gorriaren determinazioa eta horiaren fidelkortasuna.
 * Moratuak, urdinaren estabilidadea eta gorriaren indarra hartzen ditu.
 * Orlegiak, armonia eta aurrera egiteko nahia.
 * Kolore anitzekoa, guztiekin prest dago paktatzeko bere interesak defendatuz.
  Edonork ikusi dezake zein talde politikotaz ari diren hizketan koloreak, eta zein trukatuak dauden beraien mezuak.
   Gizarteak kolorei egin dion interpretazio krudelena, larru azalaren tonuarena da. Giza talde batek beste bat zapaldu eta bere nahian erabil al izateko, larru azalaren kolorearen diferentziaz baliatu dira. Gizakiaren historian egon daitezken une lotsagarrienak sortuz.
   Luze joan nezaken gai hau landu nahi ezkero. Ez da orri xume hauen helburua. Eskalada da blogga betetzen duena.  
   Bideari,Purple rain izena jartzeak, Prince artistari omenalditxo bat egiteko izan da. Ez dut  asko entzun Minneapolisko artista, sekula ez dut bere disko bat izan. Tabernetan eta irratian entzun izan dut. Nirea gehiago beltz koloretik joan da, psikodeliaz betetako marroi eta berde itzaliak asko jota. Gauzak bihotzez, gustuz, egiten direnean, eta, bati bat, egindako lan horiek, jendearen miresmena lortu izan badute, hau eta gehiago merezi du artista batek.
  Txindokiko Fronton pareta da, nire iritziz, mendi onek dituenen artean, eskaladarako espektakularrena. Betidanik erakarri izan ditu eskalatzaileen alegiñak. Fronton eta fisura diedro bideak  60. hamarkadakoak dira. ondoren 80. hamarkadan Directa a Ganimedes zabaldu zuten. Hurrengo hamarkadan Hoddkins eta artifizialean den Escarlata o´lara zabaldu ziren. Azken hau nire bidea denez, barru eztabaida batetan nabil. Bidea librerako jarri edo dagoen moduan utzi.
   Zabaldu den azkenengo bidea Purple rain da. Bidearen hasierako metroak, bi txapa, Directa a Ganimedes bidearekin elkarbanatzen du. Purple rain, zuzen segitzen du, nabarmen den arrakalatik. Bilera bateratua egiten du Hoddkins bidearekin. Hirugarren luzea, bidea zabaltzeko zentzua eman ziona, paretaren eskumako aldetik doa. Bilerarik metro batzuk eskumara eginez, pittin bat berantz, kanal zabalera iritsiko gara. Ondoren, gorantz tirako dugu ezker paretako haitz sendoa hartuz. Metro batzuk egin eta gero, lehen paraboltean, zailtasuna hasiko da. Bilera, laugarrena, ez da oso erosoa. Diedrotxo batetan egiten da, parabolt baten laguntzaz, ia zintzilik, . Laugarren tirada ere oso ederra da. Arrakala segitzen du ezkerrerantz. Azkenengo metroak, berezitasun propioa duten txindokiko plaka zoragarri batetik doaz. Bilera, bosgarrena, Fronton bidearekin batera egiten du. Azkenengo luzea, oso motza da, hamar metro ditu bakarrik. Plaka eder batetik hasten da, aristan bukatuz. Hemen ez dago bilerarik. Jaisteko, arista bidea segi, eta, buelta txiki bat eginez, azken bileraraino berriro iritsiko gara. Eskalatakoa destrepatu ere egin dezakegu. Bosgarren bileratik rapel egingo dugu, Fronton bideko rapelak segituko ditugu.







   Nik Txuma Murugarren abeslariaren Borisena kanta, Purpura kolorezkoa sumatzen dut.
 Gozatu.

 

jueves, 17 de marzo de 2016

PEÑA FORATO






   Bidaiaren motibazio eta interesari, ikerlariek, izena ere jarri diote. Push eta Pull faktorea deitzen diote. Lehena, Push, bidai bat hasteko inpultsoa izango zen, barnean dugun beharra. Pull-a berriz, lekuak erakartzen diguna da, bera ezagutu eta disfrutatzeko gogoa.
   Mendizaleok, askotan, faktore hauek alderatzen ditugu, ipar orratz ero bat bezala. Dena ematen dugu etxetik ateratzeko. Gero, une batzuetan damutzen gara, eta, azkenik, gehienetan, arro gaude gure bidai esperientziaz.
   Normalean, mendizaleok, Push-az sobran gabiltza. Ez dugu asko behar motxila berehala egiteko.
   Pull-ean ere, ez gabiltza gaizki. Ez gaude erakartzen dizkiguten lekuez faltan ibiltzen.
   Mendian askotan gertatzen da, “fregao” serio batetaz hari naiz, damutzeraino iritsi genezakeela hartu dugun pull aukeraz. Hainbeste desiratu dugun leku hori beste begi batzuekin ikusten hasten gara, dudak sartzen zaizkigu. Azpian uzten ari garena, erosotasuna eta goxotasuna, gehiago estimatzen dugu momentu orretan. Gu izotzezko horma batetan gaude zintzilik, hotzaz akabatzen, eta beran berriz, jendea, eguzkiaren berotasunean.
   Lana eta egon jakinaren ondoren, zailtasunak gainditzea lortzen baditugu, orduan, Push eta Pull faktorea bere osotasunean disfrutatzen ditugu, zoriona eta izugarrizko auto estima lortuz. Istorio bat dugu kontatzeko, bila joan garen abenturaren errelatoa.
   Asko gustatu zaigu  Via del Pastor bidea, neguko baldintzetan. Serioa, ez da batere xamurra. Hasierako izotz erresalteak, azkena batit bat, ez zegoen floritura handirik egiteko. Ipurdia ondo estututa pasatzearekin konten. Mistoetan, lehen luzean behintzat, elur tapoiak zirela eta, asko garbitu behar izan genuen pasatu al izateko. Lehen izarrak ageri zirela iritsi ginen gailurrera. Jaitsieran, gauez, kanaletik zuzen jo genuen. Hiru errapel egin behar izan genituen behera iristeko. Oso berandu, nekatuak, erabat pozik, aterpean ginen berriro, lo zakuan sartzeko irriki.
   Beste behin, Push eta Pull faktorearen teoria baieztatu dugu. Hurrengo goizean, etxearen goxotasunera jaisten hari ginela, Pull desberdinen aukeraz, jardun ginen hizketan, mendi hau dela, edo, beste bide hori, gustura ginen eginiko eskaladaz.