2022(e)ko maiatzakren 10(a), asteartea

PICO DEL INFIERNO CENTRAL - Infernura bidea, MALLOS DE RIGLOS - Bihotzetik

 


Aurrera egiten nuen urrats bakoitzean, igotzen nuen metro bakoitzeko, irrikatzen nuen udaberritik urrutiago nengoen.
Behe ibarretako kolore eta soinuen eklosioa utzi eta, paisaia monokromatiko hotz batera igaro ginen, harriaren beltza gogorra eta elurraren letargia zuria.


Astiro gindoazen elur gogorraren gainetik. Ipar haize indartsu eta jelatuak bakarrik galarazten zigun konpasa ibiltzean. Une horretan, txingor gogorrak kolpatzen gintuenean, gure aurrerapena geldiarazi nahian, burua jaitsi eta begiak itxi beharrean ginen.



Gailur urrunak estaltzen zituzten hodeiak amets egitea eragozten ziguten, eskalada posibleak imajinatzea, monotonian murgilduta geunden. Era berean, ez generaman asmo handiko eskalada helbururik, infernuko tontorren ipar kanala, nire bihotzaren bihotz-erritmoa ez zuen asko aldatzen igoera honek.



Bitxia egin zait, Infernu tontorren ipar kanalaz ari natzaizue, ez aurkitu izana nor, edo, nortzuk izan ziren lehenak arrakala nabarmen hori eskalatzen. Saiatu naiz, baina, neguko eskalada bide eder honen igoera egin duenetako inork ez du aipatzen nortzuk izan ziren aitzindari, ezta Pirinioei buruz ditudan liburuetan ez dut aurkitu datu hori. Pena da, beti iruditu zait garrantzitsua, eta aberasgarria, lehen igoera burutu zutenen izenak aipatzea.


Diodan bezala, nire pultsazioak ezerk ez zituen aldatzen. Eskalada materiala egiterakoan bihotzaren taupadak kardiografo batek marraztuko balu, erabat laua izango litzateke. Erosotasunetik tiratu genuen, arintasuna, gauza gutxi hartuz: 25 metrotako soka zatia, Totem joko erdia, fisu batzuk. Nire ustez, nahikoa Infernuetako ipar kanala igotzeko.


Infiernoko glaziarra zenaren inguruan geundela, ipar kanala bista genuela, erdiko Infernu tontorraren azpian, hasi zitzaidan odola mugitzen. Pultsazioak azkartu zitzaizkidan, bihotz-erritmoa handitu, anbizioak aldarazi zidan gogo-aldartea. Haize bolada batek horma estaltzen zuen laino sarea arindu zuen, antzoki bateko teloia bezala, eta nire begi aurrean izotz linea txundigarria agertu zen, erdiko Infernu tontorrera zuzen zihoan marra zuria, Infernuetara igotzeko bidea.


Xabier Artolari abiadura aldaketaren arrazoia komentatu nion, zerk berotu zidan odola. Nire lankide Tolosarrak ongi ezagutzen nau, eta nigan du konfiantza: - beti eskertuko dizut ulertu izana.


Gure begi aurrean genuena naturaren apeta iragankorra zen, bide izoztu bat, naturako indar ezberdinen batasunaren emaitza. Orainarekin, gerorik gabe.


Zer plazer sentitzen dudan pioletak izotzetan iltzatzean behin baino gehiagotan komentatu dut blog honetan, oraingoan ez zen gutxiago izan, munduaren gainetik sentitzen nintzen.



Motzak ziren egin genituen soka tiradak, 25 metro gehienez, nahikoa generaman material gutxirako. Eroso gindoazen jelazko bidetik gora, izotza kalitate handikoa ez izan arren konfiantza ematen zigun. Azken luzean gauzak aldatu ziren. Paretak inklinazio gehiago hartzen du zati horretan, eta izotzak aldiz kontsistentzia galdu zuen, hutsik zegoen, desegiten zen. Eskalada mistoan gainditu behar izan genuen zati hori, arrokatik, irteera logikoena utzi eta ezkerrera ateratzea izan zen, izotzezko kanal esekia batera, zentzuzko erabakia. Hortik aurrera hormak inklinazioa galtzen du eta tramite hutsa izan zen erdiko Infernu tontorrera iristea.



Jaitsiera hego kanaletik egin genuen, ondoren cuello de Pondiellos leporaino zeharkatzeko, eta handik zuzen Panticosako bainuetxera.


Eskalada aipatzera ausartu naiz, izen batekin bereiztea, bada, ez dut aipurik aurkitu eskalada honi buruz, baina logikoena litzateke dagoeneko igota egotea. Honekin ez dut nirea egin nahi, ezta gutxiago ere, eskalada honek sortu didan asebetetzea transmititu nahi dut, besterik ez.


Bideari buruzko datu gisa: gure bigarren luzean, lehena ohiko sokak eraman bagenituen, fisurero abandonatu bat aurkitu genuen. Fisurero honek kordinoa zuen altzairuzko kableari lotua. Honek pentsarazten dit norbait hortik jaitsi zela, errapelatu zuela. Fisurero hau, gehi, beste bat goiko zatian nahaste baten erruz guk utzi genuena, dira bide osoan aurkitu daitezken material finko bakarrak.


Eguzki gosea genuen Xabier eta biok, horma batean txigortzeko gogoa. Zer leku hobea gorputzeko hotza kentzeko Rigloseko malloak baino?


Xabierrek ez zituen buztinezko dorre basati hauek ezagutzen, eta enbidia pixka bat ematen dit, dena da berria berarentzat. Ni, aitona batek ipuinak kontatzen dituen bezala, egun urrun haietako eskalada istorioak kontatzen nizkion, begiradaz lerro ausart horien bila nenbilela.


Eskalada bide bat aukeratu behar genuen, eta Riglosen ez da lan erraza, ehundaka bidek zeharkatzen dituzte jadanik putreen erreinua zen hau. Bihotzetik bidea eskalatzea erabaki genuen.


Esaten dute errazago itsasten direla ohitura txarrak onak baino, eta gure kasuan horrela izan zen ere, Xabierrek, nire eredu txarra jarraitzen telefonoa furgonetan utzi zuen, eta noski, krokis gabe gindoazen.


Uraren mailoaren azpian, memoria ariketa bat eginez, gure lagun Donostiarren bidea aurkitzen saiatu ginen. Gogoan genuen hasieran Bihotzetik bideak bi aukera zituela, 6C eta 6b zailtasunak nahieran. Aurrean genuenak antz handia zuen, hamar metroko horma zatian lau bide posible, paraboltak gasolina baino merkeago daude. Linea horietako bat hautatu genuen, ezkerrekoa, ustez zailena zelako. Hiru luze gora egin ondoren, argi eta garbi, gutxi ibilitako lekutik, irteerarik gabeko amaiera batera iritsi ginen, mosketoidun txapa kaosaren erdian.



Denbora behar izan genuen egoera argitzeko, zurtuta geratu ginen, ondoan genituen linea bakar batek ere ez zuen irteerarik, “limite” ez dutenen tranpan erori nintzen berriro. Ihes egin genuen.
Amorratuta, horma azpiko zuhaixken artean, berrogei ta hamar metro ezkerrerago aurkitu genuen guk igo nahi genuen eskalada bidea.


Gustatu zaigu Bihotzetik bidea, lan itzela egin dute Club Vasco de Campingeko kideak, bai ekipamenduan, bai garbiketan. Nabaria da bidean zehar, eta hori Xabier eta nire artean komentatu genuen, luzeen ekipamendua pertsona desberdinek egin dutela, tiradaren batean, konpromisoa, alde handiagatik, handiagoa dela.
Pozik jaitsi ginen Visera tontorretik, adiskidetasunak hobeak egiten gaituela sinetsita.














































 


2022(e)ko apirilakren 20(a), asteazkena

PICO ALMANZOR - Canal Norte

 


Bidai batean aurkitu dezakegun zailtasunik handiena oraindik etxetik atera ez garenean da, ilusioa besterik ez denean.



Gogoan dut, orain urte asko, Ser irratitik deitu zidatela, Ser aventura saiotik, K2 mendira egin behar genuen espedizioari buruz jakin nahi zuten. Idatzi honi hasiera eman diodan gogoeta azaldu nuen bidaietan oinarritutako programa horretan, espedizioan izan behar genituen zailtasun handienak prestakuntzan izan behar zirela; finantzaketa bilatzea, etxekoak uztea. Ondoren, bidaian murgilduta, K2 piramide perfektuaren azpian geundela gauzak beste zentzua hartuko zutela, arriskutsuagoak seguru, baina, ez zailagoak.



Tradizioz ilun eta serioak diren opor egun hauek disfrutatzen ari naizela, Salamancan hitz hauek idazten ari naiz, Aste Santutako prozesio jendetsuez inguraturik, burura etorri zait Ser irratiko kazetariari harridura sortu zizkion hitzak. Agian gehiegizkoa da familian burutu behar ditugun oporraldi hauek Karakorumeko erraldoiarekin konparatzea, bainan bere neurrian zailtasunak berak dira; etxeetara kateatzen gaituzten bilurrak arindu, eta kasuan, guraso izatearen ituna zalantzan jarri. 



Opor hauetaz gozatu ahal izateko erabaki lakarra hartu behar izan dugu: Gu zahartzen goazen eran ondoko txikiak azi egin dira. Onartu behar dugu gure gustuetara ezi ditugun umeak denbora gutxian aldatu direla eta, gure ametsetako oporrak diren hauek, agian, beraientzat ez dutela garai batean zuten lilura. Gu, ongiaren eta gaizkiaren arteko eztabaida sakonean, atseden egun batzuez disfrutatzeko, banandu behar izan gara, seme helduenak ez gaitu lagundu horma sendoz inguratuta dagoen Gaztela serio eta zaharrean zehar egin dugun bidaian.



Aitortzen dut, eta erruduna naiz, El Almanzor, Gredos mendietan dagoen punta altuena eskalatzea zela nire irteeraren arrazoi garrantzitsuena. Pioletak ipar korridorearen izotz ustelean iltzatu ditudan arte ez nengoela lasai. Mendiaren handitasunarekin komulgatu ditut nire pekatu guztiak.



Goizeko zazpiretan jaso nau Conchik, Taxi Gredoseko gidariak, Hoyos del Espino herriko Camping Gredosen nengoen bere zain, Plataformara eraman dit. Lagunas de Gredos eta Pico Almanzorrera joateko parkinari Plataforma deitzen diote, hamar kilometrotara dago Hoyos del Espino herritik. Gradu bateko tenperatura markatzen zuen taxiak zeraman termometroak, juxtu elurra gogortzeko. 



Bide luzea da plataformatik Almanzor gailurrera eramaten gaituena, 15 km. Desnibela berriz ez da handia, 800m. Gora eta berak gehituta gehiago ateratzen da.



Erritmo bizian hasi naiz ibiltzen, gogotsu, motxila pisutxoa neraman bizkarrean. Ipar kanalak ez du zailtasun handirik, erresalte motz bat da teknikoena, bidea baldintza onetan dagoenean izotzean eskalatzen dena, ez da oraingo kasua izan. Imajinatzen nuen aukera hau eta eskalada babesteko materiala neraman; soka mutur bat, mosketoi batzuk, friend parea eta fisu jokua.



Behatokira iritsi naizenean ikuskizunak txunditu egin nau, aparta iruditu zait lekua. Aipatu beharra daukat ordu horretan bakarrik nengoela inguruan, bueltakoan berriz gauzak beste era batetara Ikusi ditut, masifikazioa berriro ere. Behatokitik Laguna Grandera jaitsi beharra dago, bueltakoa gogorra izan behar zela ez dut zalantzan jarri.



Pico el Almanzorreko malda astunak igotzen hasi naizenean, aterpea pasatu orduko, eguzkiak harrapatu nau, eta testigu izan naiz elurraren egoera fisikoa nola aldatu daiteken segundo eskas batean. Nire pisua eustetik belaunetaraino ondoratzera pasatu da itzala eta argiaren muga zorrotzean. Eskerrak arrastoa zegoenik.



Ekialdeko igoera, edo bide arrunta utzi dudanean, trabeska Almanzor mendiaren iparra hartzeko, izerdiz blai nengoen, hor jantzi dituk kranpoiak. Zeharkaldi honetan elurraren kalitatea hobetu da, eta, ipar kanaletik gora hasi naizenean izotza topatu dut ere.



Azkar iritsi naiz bidearen oztopo nagusira, lehenago aipatu dudan erresaltera. Egin dudan lehen gauza paretaren hasieran dagoen iltzera ziurtatzea izan da. Ondoren, pioletak haitzean erantsita igo dut tarte tente hau, segurtasuna eman dit honek, kranpoiak aldiz pasarte batzuetan izotz narriatuan jarri behar izan ditut. Friend parea eta fisu batekin aski izan dut oztopoa gainditzeko.



Irteeran, paretak zutitasuna galtzen duenean, eskuinera jo dut, harri bloke arrakalatu batetara, bertan bilera muntatzeko asmotan. Materialez juxtu nenbilen. Nire zortez, norbaitek friend bat utzita zuen arrakala nabarmenaren barrenean, oso sakonean zegoenez jabeak ezin izan zuen atera. Friend galdu honi fisurero bat gehituz, triangelatu eta, bilera muntatu dut. Iltzeraino jaitsi naiz bueltan utzitako materiala berreskuratzea. 



Elurretan zizelkatuta zeuden oin arrastoak segituz jarraitu dut gainean sumatzen nuen gailurrerantz. Kanalaren itzalean, eguzki izpi indartsuen babesean, elurraren kalitatea ona zen, izotza ageri zen ere harriari erantsita. Motz egin zait igoera, konturatzerako gailurrean nengoen.



Lau haizetara argazkiak atera ditut, Gaztelako lautada amaigabea nire oinen azpian nuen. Ur tragoa egin, barrita jan, eta, berriro prest nengoen jaitsiera luzeari ekiteko, Castillako arresi menderaezinek ezkutatzen dituzten kale ilunen artean paseatzeko, apaingarri zaharkituz betetako ostatu batean oparo jateko.




Eguerdiko ordu bietan Conchik berriro Plataforman hartu nau kanpinera bueltan eramateko, etxekoak bazkaltzeko zain nituen.

 


 












  























2022(e)ko apirilakren 6(a), asteazkena

TXINDOKI - Kaixo Printzesa, Eskola Pioletorum

 



Nire oinatzak elur orbangabea lohitu duten unean izan da, zentzua hartu du egiten ari nintzen ahalegina. Kutsatu gabeko mantu zuria zabaltzen zen nire aurrean. Ni izango nintzan lehena, amestutako gailurrera bidean, elur fresko hori zapaltzen.


Ongi pentsatuta normala da ere; nork demontre igoko du Txindoki mendiko aristara doan bidea eguraldi petral honekin?


Eguraldi iragarpenak asmatu du, elurra eta hotza aurreikusten zuten eta ez du hutsik egin, gogoz bota du. Ipar haize indartsu batekin sartu da ustekabe etorri den fronte hotz hau, alde batetik bestera mugitu ditu elur malutak berdintasun gabeko pilaketak sortuz. Fronte indartsu honek iraun duen denbora laburrean elurra kalitate handikoa izan da.



   Nik ezin dut aukera hau besterik gabe pasatzen utzi, arrazoi gehiagoz, igaro dugun neguaren ondoren, hain ezohizkoa izaki, gaur arte ez dut aukerarik izan Txindokin neguko eskalada egiteko.


Ekaitzak gogoz astintzen zuen Amitziko hormaren azpian, eskaladarako materiala prestatzen nuen bitartean. Zailak dira une hauek, naiz eta arropaz ongi babestua egon, elur malutak perdigoiak bezala kolpatu eta barruraino sartzen dira zirriztuetatik. Baina hauek dira baldintza onak Txindokin neguko eskalada egiteko, Kaixo Printzesa bidea bere gordintasun osoan aurkitzeko.


Orain urte dezente zabaldu nuen bide hau. Negu hotz hartan, gaur eskalatu dudan era berdinean burutu nuen igoera, bakarka. Nire alaba Liberen omenez darama izen eder hau, Kaixo Printzesa.


Maiz izan da eskalatua bidea. Iaz, nik dakidanez, lau igoera izan zituen. Bere estiloan, Euskal eskalada mistoa, aparta da, kalitate handia dauka.


Gaur ez dut argazkirik atera eskalatzen ari nintzen bitartean, eguraldia ez zegoen txantxetarako, beraz, idatzi hau irudiztatzen duten argazkiak sinbolikoak dira, beste urte eta bideetakoak.


   Ez da erraza izan Kaixo Printzesaren igoera, elur dezente egin du eskalada osoan, izoztutako elur malutak ziran, askotan begiak ixtera behartzen ninduten. Eskalatzen ari nintzan bitartean gertatu zaidan ezustekoa kontatu behar dizuet: Gaurkoan lehen aldia da, eskalatzen daramadan hogeita hamar urte baino gehiago hauetan, harri batek bere erorketan soka mozten didala. Azken luzean izan da, hirugarrengoan, hankarekin bota dut harri blokea eta amiltzean soka harrapatu du. Momentu horretan sokak tentsio dezente zuen, ni goraka ari nintzan, eta Grigriak  sokari tira egiten zion, frikzioa dago. Labana balitz bezala harriak soka moztu du, garbi. Bileran lotua nuen soka muturra behera erori da, ni Grigritik ateratzen zen zatiarekin geratu naiz soilik. Lasaiki, aurrean nuen pareta zatian bilera muntatu dut, bi friend on izan dira, eta bertara lotu dut soka, beheko bilera errapelatu dut. Bi soka muturrak korapiloz lotu ditut, eta berriro goreneko puntura igota, eskaladarekin jarraitu dut.


Amitziko hormaren tontorrera iritsi naizenean eta, idatziaren hasieran aipatu dudan zergatia bultzatua, mantu zuri kutsatu gabea berriro ikustean, eskalada materiala bildu eta nire bidaldiarekin segitu dut.



Ikaragarri ederra zegoen dena; arista marra zuri fin batek nabarmentzen zuen, jelatutako zuhaitzak soineko zuriz jantzitako Lamiak ziruditen, nire oinatzak elur birjinan markatzen ziren. Ekaitzaren erdian nengoen oraindik.



Eskola Pioletorum bidearen azpian geratu naiz, ongi formatua zegoen, marra zuri bat zen haitz ilunetik gora.



Bi bide hauek, Kaixo Printzesa eta Eskola Pioletorum, desberdinak dira. Azken honek izotz gehiago hartzen du, bidean zehar segitzen duen belar kanala jelatu egiten da, eskalada mugimenduak erraztuz.


Hiru luze ditu bide honek ere. Aukera dago azken luzetik trabeska bat eginez Diaspora sektorera iristeko, eta hortik paretaren azpira. Nik aristara segitu dut eta, nekatzen ez nauen handitasun horrek liluraturik, aurrera jarraitu dut Arrastrakulos kanala hartzera.


Kontuz egin beharreko jaitsiera da Arrastrakulos. Udan, kanala lehorra dagoenean, erraz ikusten da nondik den seguruen. Neguan, zeharkaldia elurrez estalia dagoenean, nahiko delikatua da.


Beherako bidea hartu dudanean nabaria zen tenperatura igoa zela, denbora gutxi lehenago haitzean erantsia zegoen elurra urtzen ari zen. Amitziko horma tenteak soinean izan zuen elur zuri garbia dagoeneko joana zen. Nik, igoeran, elurretan utzitako arrastoak desagertuta zeuden ere, haizeak eta denborak ezabatuak zituen, ezer ez da betiko.