sábado, 8 de febrero de 2020

RALLA DE ALANO-Canal central- Suspiro de invierno

Ralla de Alano iazko argazki batetan, gorriz gure igoera.


   Egun argiaren zahi egotea adostu genuen Iván Urzelai eta biok erabakia hartu aurretik. Gau ilunean iritsi giñan Techeras parkinera, Ralla de Alano urrunean sumatzen zen forma beltz bat besterik ez zen.
   Lo zakuaren goxotasuna uzteko gogo handirik gabe, besoa luzatu nuen furgonetaren atea zabaltzeko. Tristea iruditu zitzaidan lehen irudia, kolore ilun goibelez eginiko margo lan baten tankera hartu nion Ralla de Alano mendiari. Margolariak, elurra, zuri kolore ilun itzali batez marraztua zuen. Haitza, koadroaren espazio gehiena hatzen zuela, kolore gris beltz eze bat zen. Elur kanal bakanak, mendiaren zainak balira bezala, odoletan zeuden, likidotze jarioak haitza orbantzen zuen. Freskotasuna falta zitzaion irudiari.
   Guri ere, egoerak, etsi egin gintuen, eskalada tresna prestaketa konbentzimendu handirik gabe burutzen aritu giñan, gauzatzera gindoazen igoerak zentzutasuna galdu balu bezala . - Bertaratuko gaituk eta erabakiko diagu -.



   Motxila bizkarrean jarri eta martxan hasteak on egin gintuen, animotsu gindoazen maldan gora, edozein gaiez mintzatzen, Ivanekin ez da solasaldi konturik falta izaten.
   Elurretara iritsi giñenean, eta krampoiak jantzi, - Ez dago hain gaizki -, esanez kontsolatu giñan. Erabakia hartua genuen, gora gindoazen.


   Ralla de Alanos ipar kanala mendiren ipar pareta erdi erdian dagoen pitzadura nabarmena da, oso bistakoa. Lehen neguko igoera Alberto Urtasun Iruñako eskalatzailearen eskutik etorri zen, Suspiro de invierno izenez ezagutzera eman zuen, eta IV/4+ zailtasunak gainditu behar izan zituen. Baldintza lehorragoetan egiña homen dago bidea, M5 zailtasunak eman zizkioten errepikatzaileek. Guk ere oso lehor topatu dugu pareta, baina ez ditugu zailtasun horiek gainditu behar izan eskalada burutzeko. Aukera eta bariante dexente ditu bide eder honek.


   Bidearen lehen zatiko; erresalte lehor, zeharkaldi trakets eta kanal zabal batzuk gainditu ondoren paretaren azpian geunden, horma bitan banatzen duen kanal handiaren hondoan. Senak eskuinetik tiratzeko agindu zidan, lehor zegoen harriz eta lurrezko malkar batetik, goran, zeharkaldi motz bat eginez, kanal handia hartzeko aukera begiztatzen zen.


   Kanal handiak eman zion burutzen ari giñan igoerari zergatia, elurra bi hormen artean estutzen zen, giro alpinoa handituz, sentipenak sortu zigun baikortasunak azkartu zuen gure igoera erritmoa.
   - Hemendik Picazo pasatu da -, esan nion Ivani estugune batetik ateratzen ari zenean. Bere gainean nengoen ni, harri handi baten aldamenean, bat batean azaldu zitzaidan paraboltean muntatutako bileran.


   Bitan banatzen zen kanala puntu honetan, eskuinera jotzen bagenuen, elur malda luze bat segituz, gainean ikusten zen mendi puntara errez iritsiko giñan. Ezkerretik tiratzen bagenuen berriz, arroila eder batetik, zailagoa, mendi puntara iristea ez zen ain nabarmena. Bigarren aukera hautatu genuen, lirainagoa zelako, erakargarriagoa.
   Tirada luzea izan zen, soka oso bat, lepo batera iritsi arte, parabolta zegoen kokatua. Hemendik aurrera tontorrera zuzen tiratu genuen, haitz erresalte bat gainditu ondoren kanal batzuk hartzera. Arazorik gabe bi luzetan mendi puntan giñan.


   Soka, eskularruak bustiak zeuden, hezetasun itzela izan genuen kanalean, eguzki goxotan jarri genituen gauza guztiak lehortzen.
   Gustora geunden burututako igoeraz, nahiz eta baldintza honetan ez bilatu kanala atsegingarria izan zen eskalada, baldintza hobeagoetan oso gomendagarria da neguko eskalada hau.
  Denbora dezente zen Ivan eta biok elkar ez genuela eskalada egiten, asteburu bikaina pasatu dugu batera.  









jueves, 9 de enero de 2020

ASPE-Edil / PALA DE IP-Ursi


   
   Mendiak asko ematen digu, baina kentzen ere badaki. Mendiaren bueltan hasi nintzen Nanorekin harremanetan, eta mendiak bera pertsonalki ezagutzeko aukera ezabatu dit.
   Ez nuen Nano aurrez agurtzeko paradarik izan, gure harremana telefono eta Whatsapp bitartez izan zen soilik, gaur egun ziber laguna deituko genioke.


   Eskalada gida baten bueltan idatzi zidan lehengoz Nanok, euskaraz idatzia zegoen Whatsappa bidali zidan, bitxia egin zitzaidan. Nano Bisaurin bailarako eskalada gida bat prestatzen ari zen, Zuriza inguruan zabalduak ditudan bide batzuk sartu nahi zituen gida horretan, libururako textu bat idazteko ere eskatu zidan. 
Nano Zaragozan jaioa zen, eta Aragues Del Puerton zuen bizilekua, mendi gidari bezala irabazten zuen ogia. Nanok euskaraz egiten zuen, euskalduna zen alegia.
   Nanorekin izan nuen azken harremana, Whatsappez hau ere, Bisaurin inguruan bide berri bat zabaltzea gonbidatu nuen unean izan zen, ez zen posible izan, Nepalera zihoala erantzun zidan, Himlung mendira.
   Berri txarrak buelta ziran gailur zurien erreinutik, Nanok ezbehar baten ondorioz bizia galdu zuen, Himlung puntatik jaisten ari zela suertatu zen zorigaitza, kolpe handia izan zen askorentzat.
Doluak behartzen duen samin denbora ondoren, iristen joan zaizkit Nanoren bizitza gorabeheratsuaren pasarte batzuk, ezagutzen ez nituen ibilera konprometitu eta irekiaren adibideak.
   Nanok ez zuen bizitza arruntaren aldeko apustua egin, askatasuna eta gutxiengo taldeen eskubidegatik borrokak mugitu zituen bere oinak.
   Nano Kurdistan herrian ibili zen brigadista moduan, Hevale Cita zen bere borrokalari izena, Rojavan egon omen zen, Siriako Kurdistan probintzian, eta Raqqa askatzeko borroka gogorretan parte hartu zuen Kurduei laguntzen. Anai mendia omen da Hevale Cita Kurdo hitzaren esanahia.


   Mendiak Joseba Iztueta ezagutzeko aukera eman dit, Gabiria herriko semea, Goierritarra, nik asko estimatzen dudan gertutasuna, herritar batekin alpinismo ona egiteko aukera ez dut aspaldian izan.


   Josebarekin egin ditudan lehen eskaladak Candanchu aldera eraman digu, bi bide kateatu nahi genituen egunean, Intermission eta Edil. 
   Elkarrekiko izan genezakeen kezka eta zalantza baztertua geratu zen lehen pioleta kolpearekin batera, baldintza ezin hobeak ziran izotz eskaladarako eta, gehien gustuko genuena egiten ari giñan, eskalatzen. Intermission bidetik hasi genuen gure kateatzea, Tortiellas paretan dagoen bide bat dugu hau, klasiko bihurtu da azken urteetan, oso gerturatze motza eta erosoa dauka, zailtasun baxua du ere.


  
   Ziztu batean igo genuen intermission, izotz eskaladaz gozatzen. Gailurreko ertzera iritsi ginenean, gure aurrean, airoso, Aspe mendi ederraren ipar aurpegia azaldu zitzaigun, helburua genuen. Ondo elurtuta zegoen Edil bidea, marra zuria nabarmen ikusten zen. Rabada eta Navarro eskalatzaile mitiko Aragonesak zabaldu zuten bide hau. Sokada mañoak udan igo zuten Aspeko ipar aurpegia, gaur egun neguan egiten da gehien bat, urtaro hotzak ematen dio bideari kalitatea, Pirinioetako negu bideen onenen zerrendan sartzerainokoa.



   Edil bideak bere hasieran luze zail bat du, tetxoaren tirada. Mixto eskalada da, M6 zailtasuna dauka, besoak ondo berotzen dizkizun horietakoa. Sabai honen ondoren izotz marra paregabe bat hasten da, zailtasun handirik gabe eskalada zoragarri bat oparitzen duena, kutsu alpinoz betea dago mendi kuttun hau.
   Ez zen lehen aldia Aspe mendiko bide on honetara etortzen nintzela, orain urte dezente bakarka saiatu nintzen Edil igotzen, tetxoko luzea eskalatu ondoren jaitsi egin nintzan, baldintzak orduan ez ziran oraingoan aurkitu ditugunak bezalakoak.


   Josebarekin egin dudan bigarren irteerak Pala de Ip mendira eraman gaitu, Ursi bidera, aurten, negu hasieran, Pirinio mendietan dauden alpinismo baldintza ezin hobeak aprobetxatu nahian.


   Ez zen lehen aldia ere bide honetara nentorrela, bakarka sartua nintzen negu gorrian. Gogoratzen dut lehorragoa aurkitu nuela pareta, lehen zatiko luzeekin latz borrokatu nuela, eta ondoren, lehen elur zelaira iritsi nintzenean, egoeraz gehiegi pentsatzearen ondorioz jaitsi egin nintzela.


   Beste itxura bat azaltzen zuen oraingoan Ursi bideak, elurra eta izotzak marra garbi markatzen zuen, leku askotan, lehen era askean igoeran eginiko krokisak ez zetorren bat egungo baldintzekin, krokisak marrazten zituen mixto pasarte ia guztiak izotz garbiaz pasatu genituen. Ursi bidea lehena era askean eskalatzen nire lagun miña nuen Alfonso Vizan izan zen.


   Lehen zatiko azken luzean ordea gauzak aldatu ziran, pareta tente lehor bat azaldu zitzaigun bidea mozten. Klaru zegoen egun hauetako errepikapenek pasarte hau ezkerrean zegoen izotz jauzi batetik gainditu zutela, baina eskalatzaile hauen ibiliaz izotza gutxituz joan zela eta, guk ez genuen garbi ikusten hortik era askean ateratzeko aukerarik genuenik, beraz zuzen tiratu genuen diedro tente batetik, era askean, dena ematen, gogorra iruditu zitzaigun.



   Izotz asko zegoen bidean, baina ez torloju onak sartzeko haina, bi edo hiru bilera muntaian asko saiatu behar izan genuen zerbait itxuroso egiteko; torloju erdi sartuak, iltze falkatuak, brikolajea.



   Bide hau ez da marra zuzen bat oikoak diren izotz lineak bezala, ez da nabaria ere, zeharkaldi ikusgarri asko ditu paretaren puntu ahulenak bilatzeko.




   Oso dinamikoa egin zitzaidan igoera, luzeak azkar, denbora asko galdu gabe igo genituen, arratseko lauretarako Pala de Ip gailurrean giñan, baina oraindik jaistea geratzen zen.


   
   Ipar kanaletik egin genuen behera, lehenik, Pala de Ip ipar mendebal ertza segituz bizkarrera iritsi giñen, horrela ipar kanalaren azken zatia saihestu egin genuen, hemendik ipar aldera pala bat jaitsi ondoren,eta elur zelai bat gurutzatzen ekialde norabideaz, ipar kanalera iritsi giñen.


   Ilargi argia lagun genuela, leher eginda, baina oso pozik, arratseko zortzietan furgonetan giñan berriro, Formigal eski estazioko Sarrios parkingean genuen utzia ibilgailua.


   Alpinismoaren kutsu hoberena aurkitu dugu bide ikaragarri honetan, pioleta kolpe bakoitzarekin, paretari irabazi diogun metro bakoitzeko, mendizaletasunaren handitasuna dastatzea lortu dugu.